İklim direnci mahallelerde kurulacak, İzmir’den COP31 mesajı

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) İzmir’in iklim krizine karşı yürüttüğü çalışmaları anlattı.

Okyay, Rusya Pavyonu’nda gerçekleştirilen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" başlıklı oturumda konuştu. Yerel yönetimlerin iklim etkilerine karşı sorumluluklarına, mahalle ölçeğinde dayanışmanın önemine ve kentler arası iş birliklerine dikkat çekti.

Yerel yönetimlerin gündelik yaşama doğrudan dokunduğunu belirten Okyay, iklim krizinin etkisini bir mahalle örneğiyle anlattı. Tek başına yaşayan, sağlık sorunları olan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir kadının en yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamadığını, telefonuna gelen sıcak uyarısını okusa bile kimden yardım isteyeceğini bilemediğini söyledi. Okyay, "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.

Okyay, iklim krizinin düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlık gibi mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini, bunların hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini kaydetti. "Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz" dedi.

Okyay, iklim krizine Tek Sağlık yaklaşımıyla baktıklarını söyledi. İnsan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirterek su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcakların aynı çevreyi paylaşan bütün canlıları etkilediğini, bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini ifade etti.

Mahallelere taşınan hizmetler

İzmir’de koruyucu sağlık hizmetlerinin mahallelere taşındığını anlatan Okyay, sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini söyledi. Hizmetlerin vatandaşa yakın noktalarda sunulmasının, daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşmayı sağladığını belirtti.

Mahalle bostanlarının da bu yaklaşımın önemli parçası olduğunu ifade eden Okyay, birlikte gıda üretmenin insanların gıda, toprak ve birbirleriyle kurduğu bağı güçlendirdiğini söyledi. Okyay, bu bostanların yaygınlaştırılırken suyun nasıl kullanıldığı ve toprağın nasıl korunduğunun dikkatle ele alınması gerektiğini ekledi.

Mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu, insanların yardım isteyebildiği ve güven ilişkileri geliştirebildiği alanlar olduğunu anlatan Okyay, afetlere hazırlıkta Mahalle Afet Gönüllülerinin rolüne de değindi. Okyay’a göre komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimi almış kişiler afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçası; belediyenin görevi ise bu kişileri güçlü kamu hizmetleri, eğitim ve koordinasyonla desteklemek.

Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin, insanların yaşadıkları çevreye ilişkin bilgi ve deneyimlerini karar alma süreçlerine taşımasına olanak tanıdığını söyledi. Kentler arası deneyim paylaşımında yalnızca başarılı projelerin anlatılmasının yeterli olmadığını, bakım gereksinimleri, maliyetler, karşılaşılan güçlükler ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini belirtti.

Teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüştürülebileceğini kaydeden Okyay, yerel yönetimlere öngörülebilir finansman ve teknik desteğin önemine dikkat çekti. "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" dedi.

Konuşmasını yaşlı kadın örneğine geri dönerek bitiren Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını söyledi. Asıl hedefin tehlikeleri ortaya çıkmadan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu vurguladı. Okyay, gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu besleyecek su kaynaklarıyla donatılmış bir mahalle hedeflediklerini ifade etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı