Tugay COP31’de Avrupa’ya üç çağrıda bulundu: aşırı sıcaklarda kentlere erişim

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen oturumda kentlerin aşırı sıcaklarla mücadele edebilmesi için Avrupa ülkelerine çağrıda bulundu. Tugay, "İklim mücadelesinin başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir" dedi.

İzmir’de sıcak hava dalgalarına karşı yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı çalışmaları, bu çağrıların yerel karşılığını oluşturuyor.

Oturum, İrlanda-AB Pavyonu’nda "Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına" başlığıyla gerçekleşti. Oturumda Tugay’ın yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore konuştu.

Kentlerin koruyucu tabakası inceliyor

Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı da olan Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı koruyucu bir yapıya sahip olması gerektiğini söyledi. Cerrah olduğunu hatırlatan Tugay, deri vücudun sıcağa karşı ilk savunma hattı olduğunu, kentlerin de ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlardan oluşan bir "deriye" sahip olduğunu belirtti. Tugay, "Ne yazık ki kentlerimizin pek çoğunda bu koruyucu tabaka giderek inceliyor" dedi.

Sağlık sistemine yük ve kırılgan gruplar

Tugay, sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi üzerindeki yüküne dikkat çekerek sıcakların kalp ve göğüs hastalığı olan kişiler için ciddi risk oluşturduğunu ifade etti. En fazla etkilenenlerin yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocuklar olduğunu belirten Tugay, bu kişilerin ilk olarak kentleriyle karşılaştığını, bu nedenle sıcaklara hazırlığın sokaktan ve mahalleden başlaması gerektiğini söyledi.

Açık alanda çalışan işçilerin korunması için inşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Tugay, sıcaklığa en çok maruz kalınan noktalara gölgelik ve su kaynakları yerleştirilmesini önerdi. Bu noktaların otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve sık kullanılan sokaklar olması gerektiğini ifade etti.

Mevcut hizmet ağları ve veriler

İzmir95 Erken Çocukluk Programı kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına kadar ailelerin evlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, bu ziyaretlerin sıcaklık riskinin tespitinde önemli bir imkân sunduğunu söyledi. İzmir Planlama Ajansı’nın sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtüye ilişkin verileri nüfus bilgileriyle birlikte haritalandırdığını aktaran Tugay, bu sayede hangi mahallelerin desteğe daha önce ihtiyaç duyduğunun belirlenebildiğini söyledi.

Geçen ay Cork’ta belediye başkanları ve bilim insanlarının katılımıyla İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi düzenlendiğini hatırlatan Tugay, Antalya’daki oturumun bu diyaloğu uluslararası iklim gündemine taşıdığını belirtti. Oturumdan çıkacak sonuçların Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’na katkı sunacağını ifade eden Tugay, kentler adına üç talebini sıraladı: "Birincisi, kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması gerekiyor. İkincisi, sıcaklar sınır tanımadığı için planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hâle getirilmesi önemli. Üçüncüsü şu: İyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olmalısınız."

Uyarılardan uygulamaya

Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanlarının otomatik açılması, çalışma saatlerinin uzatılması ve risk altındaki kişilerin telefonla aranması gerektiğini söyleyen Tugay, uygulamadaki aksaklıkların üç temel nedeni olduğunu belirtti: kurumlar arası koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesi ve kısa vadeli finansman. Tugay, "Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Ancak çoğu zaman bu üçü arasında gerekli koordinasyon sağlanamıyor" dedi.

Tugay, İzmir’de kırılgan gruplara yönelik çalışmalar yürüttüklerini, yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını anlattı. Yoksulluk yaşayan yurttaşların ev koşulları, elektrik ve gıdaya erişim açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tugay, kentteki su kaynaklarının da düzenli kontrol edilmesinin önemine dikkat çekti. Bu verilerin gelecekteki sıcak hava dalgalarına karşı plan oluşturmada kullanılacağını söyledi.

Sosyal ihtiyaçlar da gözetilmeli

Tugay, belediye başkanlarının bu konuyu bir halk sağlığı sorumluluğu olarak ele alması gerektiğini vurguladı. Yurttaşların evlerini koruyabilmeleri, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri gerektiğini belirten Tugay, kentlerde yeni alanlar oluşturulurken bunların yalnızca gölge ve serinleme için değil, sosyal ihtiyaçlar için de kullanılması gerektiğini söyledi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı