Boşanma kararı verildiğinde elinizdeki dairenin, arabanın ve birikimin kime ait olacağını net biçimde söyleyebilir misiniz? Birçok kişi bu soruya kesin cevap veremez, çünkü evlilik sırasında alınan malların hukuki niteliği her zaman göründüğü gibi değildir. Tapuda kimin adının yazdığı tek başına belirleyici olmayabilir. Menikhaber okuru için bu konu, ev ve araç gibi gündelik varlıkların kaderini doğrudan ilgilendirir. Bu yazıda kavramlar sade bir dille açıklanır ve her adım genel bilgi düzeyinde ele alınır.
Türk hukukunda evlilik içinde uygulanan olağan mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Çiftler başka bir rejimi noterde yapılan sözleşmeyle seçmediyse bu düzen kendiliğinden geçerli olur. Rejim, eşlerin mallarını edinilmiş mal ve kişisel mal olarak ayırır. Boşanmada paylaşımın temelini bu ayrım oluşturur ve süreç çoğunlukla bu ayrımın doğru yapılmasıyla başlar. Rejimin işleyişi, evlilik boyunca her eşin gelir ve harcamalarını ayrı takip etmesini de gerektirir. Bu nedenle banka hesapları ile maaş bordroları dosyada erken aşamada toplanır.
Edinilmiş mallar, eşlerin evlilik süresince çalışmalarının karşılığı olarak elde ettikleri varlıklardır. Maaş, ikramiye, emeklilik ödemeleri ve bunlarla alınan taşınmazlar bu gruba girer. Kişisel mallar ise evlenmeden önce sahip olunan eşyaları, miras ya da bağış yoluyla gelen varlıkları kapsar. Bir eşin kendi kişisel kullanımına ayrılmış eşyası da bu kategoride değerlendirilir. Örneğin bir eşin evlilik öncesinden getirdiği bir arabanın bedeli, sonradan satılıp yerine başka bir taşınır alındığında bu değişimin izi sürülmek zorunda kalınabilir.
Sahil kenti olan İzmir’de çiftlerin varlıkları çoğunlukla konut, yazlık, araç ve küçük işletme ortaklıklarında toplanır. Karşıyaka’daki bir daire ile Çeşme’deki bir yazlık aynı evlilikte farklı zamanlarda ve farklı kaynaklarla alınmış olabilir. Her birinin hangi tarihte, hangi paradan edinildiği ayrı ayrı sorulur. İlçeden ilçeye değişen emlak değerleri de hesaplamada ayrıca önem taşır. Sahilde kiralık ve yazlık işletmeler gibi ticari nitelikli varlıklar da bu kapsamda ayrıca incelenir.
Bu noktada İzmir mal paylaşımı avukatı aramak, dosyanın hangi belgelerle desteklenmesi gerektiğini anlamaya yönelik bir adım olarak görülebilir. Bu alanda hizmet veren firmalardan biri olan Söyleyici Hukuk, aile ve boşanma hukuku dosyalarında destek sunan bürolar arasındadır. Avukatın görevi, eşlerin beyanlarını belgelerle ilişkilendirmek ve talebi hukuki dayanağa oturtmaktır. Hangi bürodan destek alınacağına ise kişi kendi ihtiyacına göre karar verir.
Katılma alacağı ve değer artış payı nasıl işler?
Boşanmada eşler mallarını yarı yarıya bölüşmez; asıl hesaplanan, edinilmiş mallardaki artık değerin paylaşılmasıdır. Her eşin edinilmiş mallarından borçlar düşülür, geriye kalan değerin yarısı üzerinden diğer eşin katılma alacağı doğar. Bir eş, diğerinin üzerine kayıtlı malın alımına parasal katkı yaptıysa değer artış payı da talep edilebilir. Bu iki kavram sık karıştırılır, oysa dayanakları ve hesap yöntemleri birbirinden farklıdır.
Hesaplamada tasfiye anındaki değerler ile edinildiği günkü değerler karşılaştırılır. Aradan geçen yıllarda enflasyon ve piyasa hareketleri nedeniyle fiyatlar belirgin biçimde değiştiği için bilirkişi incelemesi çoğu dosyada gündeme gelir. Taşınmazlar için keşif yapılabilir, araçlar için kayıt ve rayiç değer araştırılır. Banka hesapları ile ortaklık payları ise kayıtlar üzerinden incelenir. Bu tür kayıtlar, dosyanın seyrini belirleyen temel veri olarak kabul edilir.
Mal kaçırma endişesi, paylaşım davalarında sık dile gelen konulardan biridir. Evlilik süresince bir eşin mal varlığını devrettiği ya da karşılıksız kazandırmalarda bulunduğu iddia edilirse, bu işlemler katılma alacağı hesabına eklenebilir. İddiayı ileri süren tarafın bunu somut belgelerle ortaya koyması gerekir. Tapu kayıtları, banka dökümleri ve satış sözleşmeleri bu açıdan temel dayanaklar arasında sayılır. Her iki tarafın sunduğu belgeler karşılaştırılarak çelişkili noktalar tespit edilir.
Dava açma süresi de önemli bir başlıktır, çünkü katılma alacağı talebi zamanaşımına tabidir. Eşler boşanma kararından sonra paylaşımı ayrı bir dava olarak da gündeme getirebilir. Boşanma davasıyla birlikte mal rejiminin tasfiyesini istemek mümkün olsa da uygulamada çoğu zaman ayrı dosyalar yürütülür. Hangi yolun seçileceği, dosyanın kapsamına ve tarafların durumuna göre değerlendirilir. Süreç boyunca tarafların dilekçeleri, duruşma tutanakları ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirilir ve tasfiye hesabı bu belgelere göre netleşir.
Eşler anlaşabiliyorsa mal paylaşımını boşanma protokolüne yazabilir ve mahkeme önüne tutarlı bir metinle gelebilir. Protokolde hangi malın kime kalacağı, borçların kimde olacağı ve ödemelerin nasıl yapılacağı açıkça belirtildiğinde ileride yeni uyuşmazlık çıkma ihtimali azalır. Belirsiz bırakılan her madde, sonradan ayrı bir dava konusu olabilir. Bu nedenle İzmirli okur için en sağlam hazırlık, mal listesini ve belgelerini boşanma kararından önce düzenli biçimde bir araya getirmektir. Protokolün yanında imzalanmış mal listesi ve ilgili tapu kayıtları bulunduğunda metnin açıklığı daha kolay sınanır. Böylece hem eşlerin hem de mahkemenin aynı bilgiye dayanarak karar süreci yürütmesi mümkün olur.
Açık link: https://www.soyleyicihukuk.com
